سلام دوستان. از امروز دیگه قرار شد برنامه کنترل کننده موتورها و.. رو تحت کامپایلر BASCOM آموزش بدم. البته فکر کنم با شیوه آموزشی من آشنا شده باشید! من کد رو یه جا کپی و پیست نمی کنم بعد هم بگم یا علی خودتون بفهمید چی شد! نخیر من کد رو به چند قسمت تقسیم می کنم و هر قسمت رو بعد از نوشتن، به صورت خط به خط تحلیل می کنم. حالا این از اولین نمونه:

امروز می خواهیم برنامه ای بنویسیم که بوسیله اون بشه استپر موتورهامون رو راه اندازی کنیم (عین همین روش رو باید در برنامه اصلی ربات استفاده کنیم) :

$crystal = 1000000
$regfile = "m32def.dat"

Config Portb = Output
Config Portc = Output

Dim A As Byte
Dim B As Byte

B = &B10001000
A = &B10001000

Do
  Rotate A , Left
  Portb = A

  Rotate B , Right
  Portc = B

  Waitms 15
Loop

End

خوب حالا خط به خط تحلیل می کنیم. البته خوب یادمه توضیحات کاملی رو در مورد کدهای استفاده شده در چهار خط اول در پست های "آموزش ساخت ربات (میکرو کنترلر 1 - 2 - 3 - 4) دادم. پس اگه یادتون رفته بهشون دوباره سر بزنید.

Dim A As Byte
Dim B As Byte

کلا در زبان های خانواده بیسیک که کامپایلر BASCOM هم از اون استفاده می کنه، از کلمات Dim و as به صورت Dim varname as type برای تعریف متغیر استفاده می شه، که varname نام متغیر و type نوع متغیر هستش. در اینجا دو متغیر به نامهای A و B با نوع Byte معرفی شدن (هر بایت از ۸ بیت تشکیل شده)

B = &B10001000
A = &B10001000

استفاده از " مقدار = نام متغیر " که برای همه قابل درکه (یعنی یک مقدار رو داخل متغیر بریزیم) اما در اینجا بجای مقدار از &B10001000 استفاده شده. برای قرار دادن مقادیر به صورت باینری در یک متغیر (در این زبان) باید مقدار باینری رو بعد از B& بنویسم. در اینجا، هم در A و هم در B مقدار باینری ۱۰۰۰۱۰۰۰ معادل دهدهی ۱۳۶ رو قرار دادیم. که دلیلش رو توضیح خواهم داد.

می خواستم کل این کد رو همین جلسه تحلیل کنم اما این چند خط باقی مونده خودش همینقدر جا میگیره. منم که خوب می دونم مطلب طولانی اصلا خریدار نداره . برای همین ادامه این پست در جلسه آینده. راستی منتظر نظرات سازنده شما هستم. فعلا بای

روبات دنبال کننده نور

 

 قطعات مورد نیاز

 

 مقاومت نوری

 

 کریستال

 

PIC16F84A

 

 نقشه مدار

 

 برنامه میکروکنترلر

 

 توضیحات مدار

  

 در این پروژه با نحوه ساخت روبات دنبال کننده نور آشنا می شوید

 

  قطعات مورد نیاز

  

 

  3   عدد< u> مقاومت نوریu>(LDR)

 

  3 عدد مقاومت 1 کیلو اهم

 

1 عدد میکروکنترلر PIC16F84A

 

4 عدد دیود 1N4007

 سه عدد خازن 0.1 میکرو فاراد

 

دو عدد موتور 3 تا 5 ولت DC

 

1 عدد کریستال 4 مگا هرتز

 

 1 عدد مقاومت 4.7 کیلو اهم

 

  2  عدد خازن 22 پیکو فاراد

 

 1 عدد آیسی ULN2803

ادامه مطلب

آموزش ساخت ربات ( بخشهای مکانیکی - 3 )

آشنایی با مکانیزم ها تاثیر بسزایی در طراحی و ساخت مکانیک ربات دارد. به مجموعه ای از اجزای مکانیکی که به یکدیگر متصل و یا در تماسند و می توتنند نسبت به هم حرکت کنند، مکانیزم می گوییم. از مکانیزم ها برای تبدیل حرکت چرخشی الکتروموتورها به حرکات مورد نظر خود استفاده می کنیم. در این مقاله چند مکانیزم پرکاربرد زیر به شما معرفی خواهد شد. مطالب این مقاله از سایت ویژه مسابقات رباتهای شهری برگرفته شده است.

1- مکانیزم چرخ وشانه (Rack & Pinion)
2- مکانیزم پیچ و مهره
3- مکانیزم لنگ و لغزنده
4- مکانیزم چهار میله ای
5- مکانیزم بازگشت سریع
6- مکانیزم چرخ ژنوا
 

 

1- مکانیزم چرخ وشانه (Rack & Pinion)

این مکانیزم از دو عضو چرخ (Pinion) و شانه  (Rack)  تشکیل شده است و از آن برای تبدیل حرکت دورانی چرخدنده به حرکت مستقیم الخط شانه استفاده می کنیم. در مواردی که بخواهیم دریچه ای را باز و بسته کنیم و نیز در بسیاری موارد دیگر می توانیم از این مکانیزم بهره بگیریم. در اشکال زیر نمونه هایی از کاربرد این مکانیزم را می بینید.

باقی در ادامه مطلب

ادامه مطلب

قسمتهای مکانیکی - بخش اول

این قسمت ها شامل سازه مکانیکی ربات به همراه نیروی محرکه ربات می شود که مجموعاً علاوه بر شکل دهی به ربات قابلیتهای حرکتی ربات را نیز ایجاد می کنند.

سازه مکانیکی معمولاً به گونه ای ساخته می شود که همه حالاتی که ربات در آن قرار خواهد گرفت را پشتیبانی نماید. مثلاً اگر ربات شما قرار است یک وزنه 100 کیلوگرمی را جابجا نماید سازه مکانیکی ربات اولین قسمتی است که باید سازگاری کامل با این وزنه داشته باشد. وقتی می گوییم سازگاری کامل یعنی اولاً مقاومت کافی در برابر این وزن و ثانیاً شکا آن به گونه ای باشد که بتواند وزنه را به راحتی جابجا کند ممکن است در محیط محدودیتی برای روبات شما وجود داشته باشد ، مثلاً ارتفاع ربات یا وزن آن به دلیلی محدود باشد که این موارد نیز از جمله مواردی است که سازه ربات باید با آنها همخوانی داشته باشد. با توجه به نکات ذکر شده ، بهترین جنس را برای ساختن ربات انتخاب می کنند برای انتخاب مواد اولیه نکاتی مانند وزن ، مقاومت کششی و خمشی ، جنس ، قیمت ، قابلیت انعطاف پذیری و ... مورد توجه قرار می گیرد. در صورتی که می خواهید رباتی جهت پروژه های دانشجویی یا دانش آموزی خود بسازید، چوب – آلومینیوم – پلاستیک فشرده – تفلون و ... جزو گزینه های اساسی شما هستند که باید با توجه به شرایط خود یکی از آنها را انتخاب نمایید.

برای طراحی و ساخت ربات دقت کنید که روبات شما باید بیشترین پایداری ممکن را داشته باشد که رابطه مستقیم به شکل روبات و مرکز ثقل آن دارد، مثلاً رباتهای کوچک که ارتفاع زیادی دارند از پایداری خوبی برخوردار نخواهد بود و با کمترین نیرویی امکان واژگونی آنها وجود دارد.

 

اگر روبات شما دارای چرخ برای حرکت است جنس و اندازه چرخ یکی از اساسی ترین مسائلی است که می تواند میزان توانایی ربات را مشخص کند. چرخ ربات را با توجه به جنس مکانی که ربات باید در آن حرکت کند به گونه ای انتخاب کنید که بیشترین ضریب اصطکاک را داشته باشد. در واقع عامل انتقال انرژی چرخا به زمین و در نتیجه حرکت ربات، اصطکاک چرخا با زمین است. اگر شما نیروی محرکه بسیار قوی در اختیار داشته باشد ولی چرخ های ماشین دست سازتان بر روی زمین سر بخورد قطعاً نتیجه مناسبی نخواهید گرفت. اصولاً چرخ را می توانید از ماشین های اسباب بازی خراب جدا کرده و استفاده کنید یا از تفلون و یا چوب خراطی شده جهت ساخت چرخ استفاده کنید. با کمی جستجو ممکن است چرخ های مناسبی در بازار پیدا کنید. در صورتی که چرخ شما روکش مناسبی ندارد و ضریب اصطکاک آن کم است باید یه گونه ای این مشکل را حل کنید. اگر ربات بر سطح صاف و محکمی مانند چوب حرکت می کند، لاستیک های ژله ای بهترین گزینه هستند در صورتی که هیچ امکاناتی در اختیار ندارید می توانید از دستکشهای آشپزخانه استفاده کنید ! چند لایه دستکش یا چیزی شبیه به آن ( مانند بادکنک ) بر روی چرخ های ربات خود بکشید و محکم چسب بزنید خواهد دید که چسبندگی ربات شما بر روی زمین چقدر افزایش خواهد یافت.

چرخ ربات را باید در اندازه ای انتخاب کنید که در هنگام حرکت قدرت و سرعت مناسب را برای شما ایجاد کند. اصولاً هر چقدر قطر چرخ را افزایش دهید سرعت ربات زیاد شده و در عوض قدرت آن کاهش می یابد. برای بدست آوردن سرعت ربات خود محیط چرخ آن را بدست بیاورید و در سرعت چرخش آن ضرب کنید در این صورت میزان حرکت در واحد زمان شما بدست خواهد آمد.

 

یکی از مهمترین اجزای یک ربات نیروی محرکه آن است. برای حرکت دادن سازه ای که ساخته اید نیاز به انرژی مکانیکی دارید. این انرژی معمولا توسط یک موتور الکتریکی تامین می شود. موتور الکتریکی یا اصطلاحاً آرمیچر ها در واقع مبدل های انرژی هستند. موتورهای الکتریکی می توانند انرژی الکتریکی که از ترمینالهای آن وارد می شود را به انرژی مکانیکی تبدیل کنند. انرژی مکانیکی معمولاً به صورت دوران در شافت (محور) موتور ظاهر می شود. دوران این محور (شافت) دو مشخصه اساسی دارد : یکی سرعت دوارن آن و دیگری قدرت آن. از ضرب سرعت خطی (متر بر ثانیه) در نیروی موتور می توانید توان نهایی خروجی آن را محاسبه کنید. با توجه به اینکه گفتیم موتور یک مبدل است، اگر موتور شما ایده آل باشد توان خروجی که بدست می آورید با توان ورودی یعنی انرژی الکتریکی مصرف شده براب خواهد بود. موتورهای الکتریکی انوع مختلفی دارند از جمله استپ موتورها ، سرور موتورها ، موتورهای دی سی DC  ، موتورهای AC  و ...

هر یک از موتورهای نام برده شده ویژگی خاصی دارد مثلا استپب موتورها دارای دقت بالایی هستند و با توجه به نوع موتور می توان دقت گردش موتور در حد چند درجه کنترل نمود. به دلیل گستردگی مطلب، انواع موتور در مقوله ای جداگانه مورد بحث قرار خواهد گرفت. در حال حاضر موتور مورد استفاده ما در ربات های کوچک و ساده موتور DC  می باشد. از ویژگی های اساسی موتورهای DC  این است که جهت حرکت و سرعت حرکت آنها به راحتی قابل کنترل است. با تغییر متوسط  ولتاژ ورودی می توانید سرعت موتور را تغییر دهید و با تغییر پلاریته ( جهت اتصال تغذیه به موتور ) جهت دوران شافت تغییر خواهد نمود.

همانگونه که گفتیم توان خروجی از ضرب سرعت در قدرت و با استفاده از فرمول W=f.d بدست می آید.

موتور های الکتریکی معمولاً به گونه ای ساخته می شوند که سرعت چرخش شافت آنها بسیار زیاد است ( بر خلاف قدرت خروجی که معمولاً کم است ) این سرعت به طور طبیعی بین 3 تا 10 هزار دور در دقیقه ( RPM ) است. شما می توانید با استفاده از مکانیزم هایی ( مانند چرخ دنده ها و یا تسمه ها ) این سرعت را پایین بیاورید و در عوض به قدرت بیافزایید. در ادامه قصد داریم در مورد انواع مکانیزم های تغییر نسبت سرعت و قدرت صحبت کنبم.

رایج ترین روش این کار استفاده از تعدادی چرخ دنده است که به مجموع آنها گریبکس گفته می شود. با استفاده از همین روش است که نسبت بین قدرت و سرعت در اتومبیل مشخص می شود. در این روش با کوچک و بزرگ کردن چرخ دنده ها نسبت ورودی به خروجی گریبکس تغییر می نماید. بحث گریبکس و طرز کار بخث گسترده ای است فقط این نکته را ذکر می کنم که اگر نیروی محرکه شما به یک چرخ دنده کوچک متصل باشد، و این چرخ دنده، چرخ دنده بزرگتری را به گردش درآورد به دلیل تفاوتی که در محیط این چرخ دنده ها وجود دارد، چرخ دنده بزرگتر چرخش کمتری خواهد داشت و در نتیجه سرعت آن کاهش یافته و با توجه به اینکه سرعت و قدرت با یکدیگر رابطه عکس دارند، قدرت افزایش خواهد یافت. اگر کمی فکر کنید و چند گریبکس را از نزدیک ببینید به خوبی طرز کار آن برای شما روشن خواهد شد. از انواع دیگر گریبکس ها می توان به گریبکس های حلزونی و گریبکس های مرکب اشاره نمود.

علاوه بر گریبکس روش های دیگری مانند استفاده از چرخ و زنجیر ( مانند دوچرخه ) و استفاده از تسمه ( مانند کولر آبی ) برای انتقال و تغییر نسبت انرژی مکانیکی متداول است.

 

برای تهیه گریبکس می توانید به وسایلی رجوع کنید که موتور و گریبکس به نحوی در آن وجود دارد و قیمت تهیه آنها نیز مناسب است. مثلاً در اسباب بازی های مختلف می توانید موتور و گریبکس در ابعاد گوناگون بیابید. البته اگر در بسیاری از موارد باید از موتور و گریبکس های مرغوب و با توان زیاد استفاده نمایید که می توانید آنها در بازار جستجو کنید. در زیر تصویر چند نمونه از چرخدنده و گریبکس را مشاهده می نمایید.

گفتیم که موتور و گریبکس وظیفه تامین انرژی مکانیکی مورد نیاز جهت حرکت بخشهای مختلف ربات را بر عهده دارند. بنابراین اگر از موتور و گریبکس در قسمت محرکه ربات استفاده می نمایید، باید خروجی گریبکس که با سرعت مناسب و قدرت نسبتاً زیاد دروان می کند را به گونه ای به چرخ متصل نمایید در اینصورت چرخ ربات نیز به گردش درآمده و ربات شما حرکت خواهد کرد. معمولاً برای ساخت ربات هایی از قبیل مسیریاب ، ماز ، پرتابگر ، امدادگر ، بولینگر ، دریبل زن و ... باید مکانیزیمی ایجاد نمایید که بتوان جهت حرکت ربات را به دقت کنترل نمود یکی از مکانیزم های متداول استفاده از دو موتور و گریبکس در دو طرف است که در مقاله مربوط به ساخت ربات نوریاب ( بولینگر ) به تفصیل توضیح داده شده است.

در صورتی که ربات شما قسمت های متحرک دیگر ی به غیر از چرخ دارد ( مثلاً بازو ) می توانید جهت اتصال آنها به ربات از لولا و بلبرینگ استفاده نمایید. و برای حرکت دادن هر قسمت یک موتور و گریبکس نیاز دارید. نحوه اتصال موتور و گربکس در قسمتهای دیگر ممکن است با اتصال چرخ ها کمی متفاوت باشد که با کمی هوش و ابتکار می توانید بهترین روش اتصال را بیابید.

مدار نشان داده شده را می توان در یک پروژه که شامل یک روبوت کوچک متحرک با درجه ای از «هوشمندی» می باشد، استفاده نمود. X1 یک سنسور حرکت است و به عنوان آنتن برای تشخیص موانع استفاده شده است. هنگامی که سنسور به دلیل وجود مانع به صورت لحظه ای فعال شود، جهت چرخش موتور برای مدت چند ثانیه معکوس می شود (این مدت توسط مدار RC تعیین می شود). این مدت زمان کافی است تا روبوت به اندازه چند سانتی متر به عقب بازگردد و پس از آن جهت موتور دوباره معکوس می شود (به حالت اولیه باز می گردد). اگر از نوعی مکانیزم برای تغییر جهت روبوت استفاده شده باشد، روبوت می تواند در تلاش برای یافتن مسیر باز به سمت جلو و در یک جهت دیگر حرکت نماید.

همان گونه که مشاهده می شود، این مدار با عنوان رله زماندار ارائه شده است و قادر است چند ثانیه حرکتی در جهت معکوس ایجاد نماید. مقادیر عناصر نشان داده شده در مدار برای کاربردهای متداول داده شده اند و درصورت لزوم می توان آنها را تغییر داد.

منبع :ایران مدار

توضیحات مدار :

این مدار توانایی کنترل موتور و لامپ های تا 12 ولت را دارا می باشد. در صورتی که جریان مصرفی بار بیشتر از 2 آمپر  نباشد Q1 , D3 نیازی به خنک کننده ندارند ولی اگر جریان بیش از 2 آمپر شود باید هیت سینک مناسب بر روی این دو قطعه نصب شود.

تنظیم سرعت موتور یا نور لامپ در این مدار از روش کنترل پهنای باند فرکانس PWM - Pulse Width Modulation  انجام می گیرد.در پایه شماره 3 آی سی 555 موج مربعی با قابلیت تنضیم پهنای باند ایجاد می گردد خروجی این پایه از طریق مقاومت محدود کننده جریان R2 گیت ماسفت Mosfet را تحریک نموده که این ماسفت نیز وظیفه تغذیه بار را بر عهده دارد. حداکثر جریان عبوری از Q1 بدون مشکل خاص تا 10 آمپر نیز می تواند افزایش پیدا کند که به این حساب می تواند موتورهایی با توان 120 وات را به راحتی کنترل نماید.و در صورتی که از فن خنک کننده نیز استفاده نمایید این جریان تا 35 آمپر قابل افزایش است.

لیست قطعات :

   R1 = 1K
   R2 = 47 ohm
   P1 = 50K potentiometer
   C1 = 0.001µF, (1nF) ceramic
   C2 = 0.1µF, (100nF), ceramic
   C3 = 470µF, 25V, electrolytic
D1,D2 = 1N4148, general purpose signal diodes
   D3 = MBR1645, NTE6081, or similar. 45V/16A Schottky Diode
   Q1 = BUZ11, NTE2389, MosFET, High Speed Switch, N-channel, 30V/35A
  IC1 = NE555, 8-pin Timer/Oscillator

مدار کنترل موتور DC  ساده

این مدار جهت کنترل موتورهای دی سی ( DC Motors ) در روبات ها و همچنین دستگاههای مکانیکی کوچک کاربرد دارد. این مدار علاوه بر خاوش و ورشن کردن موتور می تواند جهت گردش آن را نیز کنترل نماید. مدار دارای دو کلید شستی ( فشاری) است که این کلید ها باید از نوع Normally open  انتخاب شوند. با فشار هر یک از کلید ها موتور در یک جهت چرخش خواهد نمود. در صورتی که به جای کلید های S1 , S2  از مدارات حسگر مانند مدارات حساس به نور یا مادون قرمز استفاده نمایید ، این مدار می تواند بخش از یک ربات هوشمند مانند ربات بولینگر یا ربات آتش نشان و یا مسیریاب باشد. در صورتی که جریان عبوری از مدار زیاد باشد ترانزیستور گرم خواهند شد که بهتر است برای آنها از حرارت گیر مناسب استفاده نمایید. به زودی مدارات کاملتری از این نوع با قابلیت تغییر سرعت موتور نیز در سایت قرار خواهد گرفت.

 ربات جنگنده را به صورت تصویری مشاهده نمایید. برای مشاهده هر تصویر در اندازه واقعی بر روی آن کلیک کنید.

 منبع :ایران مدار

کنترل از راه دور مادون قرمز توسط LM567

کنترل از راه دور تک کانال آشنا خواهید شد. با توجه به اینکه فرستنده امواج مادون قرمز را به صورت تن ایجاد می کند ، این امواج در گیرنده بررسی شده و در نتیجه مدار گیرنده تنها به نوسانات مادون قرمز فرستنده خودش حساس است و عملکرد تصادفی مدار در اثر امواج مادون قرمز محیط بسیار کاهش می یابد. مداری که مشاهده می کنید بخش فرستنده کنترل از راه دور مادون قرمز را تشکیل می دهد. جهت مشاهده مدار گیرنده و لیست قطعات بر روی اد امه مطلب کلیک کنید.
با کمی ابتکار می توانید از این مدار در ساخت ربات به عنوان حسگر اشیاء یا دیواره ها استفاده کنید. برای این کار باید امواج ارسال شده توسط فرستنده پس از برخورد با شیء مقابل ربات ، بر روی سنسور گیرنده بازتاب شود. برای افزایش برد مدار می توانید از چند LED مادون قرمز در کنار یکدیگر استفاده کنید.

 

چند نکته :

- دقت کنید که پایه شماره 3 IC1 باید توسط یک مقاومت یک مگا اهم به خط زمین مدار متصل گردد که در نقشه این مقاومت فراموش شده است.
- برای تنظیم مدار فرستنده و گیرنده را مقابل یکدیگر قرار داده و کلید S1 را پایین نگه دارید. حال R6 را به گونه ای تنظیم کنید که  با قطع و وصل S1 صدای تق تق رله شنیده شود.
- توجه داشته باشد که نور شدید در محیط باعث عملکرد بد این مدار خواهد شد.

 

لیست قطعات

Part Total Qty. Description Substitutions R1 1 22K 1/4W Resistor   R2 1 1 Meg 1/4W Resistor   R3 1 1K 1/4W Resistor   R4, R5 2 100K 1/4W Resistor   R6 1 50K Pot   C1, C2 2 0.01uF 16V Ceramic Disk Capacitor   C3 1 100pF 16V Ceramic Disk Capacitor   C4 1 0.047uF 16V Ceramic Disk Capacitor   C5 1 0.1uF 16V Ceramic Disk Capacitor   C6 1 3.3uF 16V Electrolytic Capacitor   C7 1 1.5uF 16V Electrolytic Capacitor   Q1 1 2N2222 NPN Silicon Transistor 2N3904 Q2 1 2N2907 PNP Silicon Transistor   Q3 1 NPN Phototransistor   D1 1 1N914 Silicon Diode   IC1 1 LM308 Op Amp IC   IC2 1 LM567 Tone Decoder   LED1 1 Infa-Red LED   RELAY 1 6 Volt Relay   S1 1 SPST Push Button Switch   B1 1 3 Volt Battery Two 1.5V batteries in series MISC 1 Board, Sockets For ICs, Knob For R6, Battery Holder   RELAY 1 6 Volt Relay

 

 

 

تصاویری از ربات نوریاب ( بولینگر ) ساخته شده توسط اعضای سایت

    

منبع: ایران مدار

مدار الکترونیکی روبات نوریاب یا بولینگر ساده ( با دو ترانزیستور)

برای ساخت ربات بولینگر ابتدا شما به یک سازه مکانیکی به همراه موتور و گریبکس نیاز دارید. پس از آن باید بخش الکترونیکی را به گونه ای بسازید که روبات  بتواند در محیط به دنبال منبع نور بگردد و هوشمندانه به سمت آن حرکت کند. اصولاً روباتهای هوشمند نیاز به حسگرهایی دارند که اطلاعات مورد نظر را از محیط دریافت کرده و در قالب جریان الکتریکی وارد مدا کند. همانگونه که مشخص است ربات نوریاب باید اطلاعات مربوط به شدت نور اطراف خود را دریافت نماید که این کار توسط یک فتوسل انجام می شود.

فتوسل یا حسگر نور در واقع یک مقاومت متغیر است که مقدار آن با توجه به نور محیط تغییر می یابد. در صورتی که نور محیط را افزایش دهید مقاومت فتوسل کاهش یافته و جریان بیشتری از آن عبور می کند. همین تغییر جریان است که با توجه به الگوریتم تصمیم گیری ربات شما را هدایت می کند. در مقاله سعی شده است که ساده ترین مدار ممکن که در عین حال به خوبی هم کار می کند تشریح شود. به همین دلیل ممکن در برخی از موارد اصول حرفه ای طراحی مدار رعایت نشده باشد. دوباره متذکر می شویم که این مدار در عین سادگی بسیار کارآمد است و توسط تعداد زیادی از تیم های رباتیک در مسابقات دانش آموزی استان اصفهان ساخته و آزمایش شده است.

الگوریتم کاری این ربات نوریاب به این صورت است که ربات در ابتدای کار شروع به گردش در جای خود می نماید . (برای این کار کافی است که یکی از موتورهای آن روشن و دیگری خاموش باشد) این گردش آنقدر ادامه می یابد تا جلوی ربات به سمت منبع نور قرار گیرد. دی این لحظه ربات به حرکت گردشی خود پایان داده و به سمت منبع نور حرکت می کند. (این کار با روشن کردن هر دو موتور ربات اتفاق می افتد) در صورتی که در بین راه به هر دلیل راستای حرکت ربات و منبع نور تغییر نمود ، روبات مجدداً حرکت گردش خود را آغاز می نماید تا دوباره به سمت منبع نور قرار گیرد.

اگر در کار روبات کمی دقت کنید متوجه می شوید که یکی از موتورها همواره روشن و کنترل ربات از طریق خاموش و روشن کردن موتور دیگر انجام می شود. پس موتوری که همیشه روشن است به صورت مستقیم به منبع تغذیه متصل می نماییم.

مدار تغذیه موتور دوم نیز دارای یک فتوسل است ، هنگامی که فتوسل به سمت منبع نور قرار گیرد مدار تحریک شده و موتور روشن می شود. در این مدار از دو ترانزیستور استفاده شده است که وظیفه تقویت جریان عبوری از فتوسل را به عهده دارند. به دلیل اینکه جریان موتور از ترانزیستور دوم عبور می کند لازم است ترانزیستور  T2   از نوعی انتخاب شود که قابلیت جریان دهی خوبی داشته باشد. ترانزیستور پیشنهادی از نوع منفی و به شماره Tip41  است که در صورت نیاز می توانید آن را با انوع مشابه تعویض نمایید. در طبقه اول تقویت نیز از یک ترانزیستور منفی به شماره  BD139 استفاده شده . پس از ساخت و تست ربات ممکن است که ترانزیستور Tip41  کمی گرم شود که با نصب حرارت گیر مناسب بر روی آن می توانید این مشکل را حل کنید. دیود موجود در مدار به صورت معکوس دو سر موتور قرار گرفته است تا از آسیب دیدن ترانزیستور در برابر جریان برگشتی از موتور حفاظت نماید. همانگونه که در سایر بخشهای این مقاله توضیح داده شده است ، یکی از موتورها به صورت مستقیم به منبع تغذیه متصل بوده و همیشه روشن است. و موتور دوم با استفاده از مدار فوق راه اندازی می شود. به گونه ای که در هنگام نور خوردن فتوسل و راه اندازی موتور ربات به سمت جلو حرکت خواهد نمود. در صورتی که پس از نصب جهت گردش موتور عکس جهت مورد نظر بود جای سیم های اتصالی به ترمینالهای موتور را با یکدیگر تعویض نمایید. در صورتی که در قسمتهای مختلف ربات ولتاژهای متفاوتی نیاز دارید می توانید از رگولاتور ولتاژ برای کاهش سطح ولتاژ به مقدار مورد نظر خود استفاده کنید. به زودی دیاگرام کامل مدارت داخلی نمونه ساخته شده با کلیه سیم کشی های مربوطه بر روی سایت قرار خواهد گرفت.

تنظیم : پتانسیومتر موجود در مدار را به گونه تنظیم نمایید که موتور در مرز خاموشی قرار گیرد. حال اگر نور تابیده شده بر روی فتوسل کمی زیاد شود خواهید دید که موتور به گردش در می آید. با تمرین و تکرار می توانید ربات خود را در بهترین حساسیت قرار دهید.

منبع ایران مدار

الگوریتم و بخشهای مکانیکی روبات نوریاب - بولینگ

معمولاً در ساخت موبایل روبوتها برای اینکه روبات قابلیت حرکت در جهات مختلف را داشته باشد از چند روش استفاده می گردد مثلاً استفاده از چرخهای چند جهته ( امنی درکشنال ) که این روش بیشتر جهت ساخت رباتهای دقیق سرعتی مانند رباتهای جونیور استفاده می گردد. چرخ های مورد استفاده برای این رباتها چرخهای ویژه ای هستند که معمولاً سازنده ربات قیمت زیادی بابت آن ها پرداخت می کند ولی در عوض قدرت مانور روبات و همچنین دقت حرکت آن فوق العاده زیاد است.... ( بر روی ادامه مطلب کلیک کنید )

 روش دیگر استفاده از دو نیروی محرکه مجزا در طرفین ربات است. در واقع اگر شما بتوانید به گونه ای سمت راست ربات را به جلو ببرید و سمت چپ ان را ثابت نگه دارید چرخ بر روی یک دایره دور خواهد زد. برای چنین کاری کافی شما یک موتور در سمت راست ربات و یک موتور در سمت چپ ربات استفاده نمایید. در صورتی که هر دو موتور روشن باشد ربات به سمت جلو حرکت می کند و با خاموش کردن هر یک از موتورها و روشن کردن موتور مقابل ربات در جهتی چرخش خواهد نمود. اکثر سازندگان رباتهای ساده از این روش جهت کنترل ربات خود استفاده می کنند. ربات نوریاب ما نیز همینگونه طراحی شده است. شما می توانید به ابتکار خود شکل سازه ربات را تغییر دهید و تعداد چرخ های آن را کم و زیاد نمایید تنها دقت داشته باشید که یکی از موتورها در سمت راست ربات و موتور دیگر در سمت چپ آن قرار گیرد.

برای تامین نیروی محرکه ربات باید یک موتور الکتریکی کوچک که ولتاژ کاری آن بین 3 تا 6 ولت است را انتخاب نمایید. معمولاً اینگونه موتورها قدرت چندانی ندارند و نمی توانند ربات شما را حرکت دهند. برای رفع این مشکل باید به نحوی نیروی موتور را افزایش دهید. معمولاً برای این کار از تعدادی چرخ دنده و یا تسمه و پولی استفاده می شود. شما با توجه به امکانات اطراف خود روش مناسب تر را انتخاب نمایید. اگر می خواهید یک نیروی محرکه خوب را بدون دردسرهای اضافی به دست آورید اسباب بازی ها گزینه مناسبی هستند. معمولاً درون اسباب بازی های متحرک مثل ماشینها حداقل یک موتور به همراه مجموعه ای از چرخ دنده ها ( گریبکس ) وجود دارد. موتور و گربکس نمونه ساخته شده به صورت کامل از نوعی ماشین اسباب بازی ( جیپ کوچک ) که قیمتی حدود هزار تومان دارد خارج شده است. البته نمونه های موتور و گریبکس سر هم در بازار موجود است که می توانید با قیمت بیشتری ( و البته کیفیت بهتر ) تهیه نمایید. پس از نصب موتور و گربکس بر روی بدنه ربات ( بدنه ربات را می توانید از چوب یا آلومینیوم بسازی ) نوبت به اتصال چرخ ها است. اگر از موتور و گریبکس ماشینها اسباب بازی استفاده کرده اید ، چرخ همان ماشین بهترین گزینه است در غیر اینصورت می توانید چرخ را از جنس چوب خراطی کنید یا از پلاستیک فشرده ( تفلون ) بسازید. دقت کنید که قطر چرخ شما سرعت ربات را تعیین می کند که هر چقدر قطر بیشتر باشد سرعت ربات بیشتر و در عوض قدرت آن کمتر می شود. معمولاً با چرخ هایی با قطر بین 5 تا 10 سانتی بهترین نتیجه حاصل می شود.

اگر ربات شما دو چرخ دارد ( در هر طرف یک چرخ ) باید برای حفظ تعادل آن فکری بکنید. این کار را می توانید با نصب دو چرخ هرز گرد در جلو و عقب روبات انجام دهید. اگر چرخ کوچک در دسترس ندارید کافی است که یک مفتول را به صورت قلاب ( علامت سوال ) در آورده و در انتها و ابتدای ربات نصب کنید. این کار از کشیده شدن عقب و جلوی ربات بر روی زمین جلو گیری می کند.

این ربات می تواند هسته اصلی یک روبات بولینگر را تشکیل دهد. در اینصورت باید جایی برای نصب سنسور حساس به نور ( فتوسل ) در ارتفاع 30 سانتی متری از کف زمین بر روی ربات در نظر بگیرید ( با توجه به قوانین این رشته از مسابقات ) همچنین بدنه ربات را به گونه ای طراحی کنید که در هنگام برخورد با بطری ها بشترین تعداد بطری را واژگون کند.

در صورتی که همه کارها را درست انجام داده باشد پس از اتصال مدار الکترونیک و همچنین قرار دادان فتوسل در جلوی ربات ، ربات شما منبع نور را دنبال خواهد کرد.  ادامه دارد ...

منبع:ایران مدار